Blog

Türkiye'nin İlk Freelance Sitesi

Home » 2014 » June

Freelance Yazar Nedir?

Freelance yazar nedir sorusuna cevap vermeden önce yazar ne demektir diyelim.

Yazar, yazı yazan kişidir. Yazdığı konular eğlenceden sanata, bilimden yaşama, aileden topluma, sağlıktan kurgubilme, mutfaktan web dizayna, dekorasyondan tamir işlerine kadar değişen geniş bir yelpazeyi içerir ve son ürün özgündür, doğaldır, organiktir!

Gönüllü olarak yazılabildiği gibi para karşılığı  yazmak da olasıdır. Gazeteler, magazinler, reklam büroları, tercüme büroları veya diğer firmalar para karşılığı yazan yazarlar istihdam ederler.

Freelance kelimesi Türkçe’ye serbest çalışan olarak geçmiştir. Kelimenin kökeni nerden geliyor derseniz şövalyeler zamanına uzanmak gerekecek. O dönemde şövalyeler mallarını ya da servislerini, para ödemeye razı herhangi bir lorda sattığında yapılan iş free lance olarak adlandırılıyormuş. Günümüzde freelancer (serbest çalışan) sadece yazar değil, grafik artist, gazeteci, editör ya da fotoğrafçı da olabilir. Hatta ilgilenenler için serbest küratör olmak da mümkün.

Yazar tarafından ortaya çıkarılan ürün, para ödemeye gönüllü birine satıldığında olayın adı freelance olur. Freelance yazar bir şirket ya da kişi ile kontrat imzaladıktan sonra çalışmaya başlar.  Çalışma proje bazında olur, yani yazardan istenen yazı bir projedir ve iş bittikten sonra aynı firmayla ya da diğerleriyle yeni projeler söz konusu olabilir. İmzalanan kontrat pek fazla detay içermez; tarafların içerik, zaman ve hedefler konusunda anlaşmasından ibarettir.

 

Bir başka deyişle, freelance yazar küçük ölçekli bir işletme gibidir; işi kendisi bulur, hangi yazıyı ne kadar zamanda bitirebileceğine karar verir ve proje başına ücretini kendisi belirler.

Freelance yazmak değişik türlerde olabilir. Bir şirketi görünür kılmak için oluşturulmuş reklam mahiyetli yazılar, pazarlama odaklı yazılar ya da web ortamında dağıtılmak için oluşturulmuş yazılar freelance olarak bilinir. Birçok freelance yazar magazinler için yazıyorsa da; kar amacı gütmeyen firmalara finans bulmayı hedefleyen, öneri sunan yazılar da oldukça revaçtadır. Freelance yazarlar tam gün çalışabileceği gibi, bu işi ikinci iş olarak da yapabilirler. Web’de gördüğümüz şiir, blog, kısa hikaye, e-kitap ya da kurgu yazıları hemen her zaman freelance çalışmalardır.

Herkes freelancer olduğunu iddia edebilir ama her yazarın hayat deneyimi, eğitimi, ilgi alanı, bilgisi ve tutkusu aynı olmayacağı için firmalar seçim yaparken satıraralarını okumadan karar vermemelidir. Yazılarımı okuyup, hedeflerinize uygun bir freelancer olup olmayacağıma karar verebilirsiniz. Umarım yazılarımdaki üslup, içerik, özgünlük ve güncellik tam aradığınız gibidir

BİR FREELANCER İÇİN ÖNEMLİ 8 KONU

1. Kendinizi Disiplin Altında Tutun

Freelancer olarak çalışmaya başladığınız zaman başınızda dikilen ya da sürekli gelişme raporu isteyen bir patron olmayacak. Bunun avantajları olsa da disiplini elden bıraktığınızda dezavantajlarıyla hemen yüzleşeceğinizi unutmamak lazım. Kendinize çok izin verirseniz, bir gün 1 saat diğerinde 2 saat çalışırsanız veya kalite çizginizi proje bazlı olarak belirlerseniz size verilen işler de azalacaktır.

2. Müşterilerle İyi İletişim Kurma

Önceleri bir firmada çalışanlar için patronlarından duydukları istekler artık doğrudan müşterilerden gelmeye başlayacak. “İmkansız bir şey yoktur ama bir bedeli vardır” cümlesi sık sık aklınıza gelecektir. Müşterilerinizin taleplerinde çelişen noktalar görüyorsanız bunları saygı çerçevesinde onlarla tartışın. Unutmayın ki müşterileriniz sizi ne kadar iyi anlarsa sonraki işlerde sizinle devam etme ihtimali artacaktır.

3. Tekliflerinizi Detaylandırın

İşverenlerin ilanlarına başvuruda bulunurken neden o iş için sizin seçilmeniz gerektiğini iyi anlatın. Eğer mümkünse demo bir çalışma oluşturun ya da önceden başarıyla bitirdiğiniz bir projeyi referans olarak kullanın. “Ben bu işi yaparım” benzeri cümlelerin kimseye faydası olmayacağı gibi profesyonellikten uzak olduğunuz çağrışımı yapabilir.

4. Yeni Teknolojileri Takip Edin

Teknoloji ilerledikçe talepler de değişiyor. Programlama dillerinden tutun da, tasarım standartlarına kadar her doğru bilinen unsur farklı bir çehreye bürünebiliyor. Daha fazla müşteriye hitap edebilmek adına belirli bir mesainizi yeni teknikleri araştırmaya ayırın.

5. Başlarda Para Kazanmamanız Gayet Normal

İşverenler tarafından sizin hakkınızda pozitif bir algı oluşturana kadar projeleri düşük ücretler karşılığında yapmanız çok doğal. Unutmayın ki tamamladığınız kaliteli işlerin sayısı arttıkça daha yüksek ücretlere çalışacaksınız ve bir gün siz projeleri seçiyor olacaksınız.

6. Teklifiniz Seçilmezse Pes Etmeyin

İşinizi doğru teknikleri kullanarak azimle yaptığınız sürece teklifleriniz ard arda seçilmese bile sorun yok, merak etmeyin. Talep ettiğiniz ücreti, teklifinizin detayını ve özgeçmiş dokümanınızı gözden geçirin. Sonrasında da başvurmaya devam edin. Özellikle en başlarda seçilmemeniz herkesin yaşadığı bir deneyim.

7. İşverenlerle Sık Sık İletişim Kurun

Çalıştığınız her projede sık aralıklarla çalışmanızı işverene gösterin. Böylece hem doğru yolda olduğunuza hem de işverenin size olan güveninin arttığına şahit olacaksınız.

8. Spor ve Sanat Size de Lazım

Bir freelancer olarak uzun saatler yalnız çalışacaksınız. Hem motivasyonunuzu hem de ruhsal dengenizi korumak adına spora ve sanata vakit ayırın. Bedeniniz ve ruhunuz ne kadar sağlıklı olursa ortaya çıkardığınız ürünler de o derece başarılı olacaktır.

Freelance Çalışmak mı istiyorsun?. Adım Adım Yol Haritası …… ;)

 images (6)

1. Çevrenize Freelance Çalışacağınızdan Bahsedin

Telefon rehberinizi açın. Yakın-uzak, samimi olduğunuz-olmadığınız herkesi sırayla arayın ve freelance çalışacağınızı karşıdakinin anlayabileceği basitlikte anlatın. Çevrenizdekiler sizin ne iş yaptığınızı ve nasıl çalıştığınızı bilsinler.

Benzer şeyi e-posta hesaplarınızı açıp adres defterindeki ama sadece tanıdığınız kişiler içinde yapın. Ne tür işler yapacağınızı, nasıl bir çalışma şekli izleyeceğinizi kısa ve öz, sıkmadan e-postanıza yazın. Mesafeli ama samimi bir üslup kullanın.

2. Freelancer ve İlan/İhale Sitelerine Üye Olun

Freelancer.com, armut.com gibi freelance olarak iş alabileceğiniz veya müşterilerin sizi bulabileceği yerli yabancı bir çok site bulunmakta. Bu sitelere üye olmayı ve profilinizin tamamını eksiksiz doldurmayı unutmayın. İngilizceniz iyiyse yabancı freelancer sitelerini birinci sıraya almanızı öneririm çünkü yerli freelancer siteler gerek ilan veren gerek diğer freelancerların kalitesizliği nedeniyle moral bozucu ve zaman kaybettirici olabiliyor. Burada dikkat etmeniz gereken, asla her gördüğünüz freelancer sitesine girip üye olmayın belirli bir kalite standartınız olsun ve profesyonel sitelere üye olun.

3. Ajanslarla ve Yazılım Firmalarıyla Görüşün

Önce yaşadığınız ildeki daha sonra size yakın olan çevre illerdeki ajanslarla ve yazılım firmalarıyla görüşün. Bu tip firmalar kendi bünyelerinde gerekli personeli barındırsa da yoğunluk durumunda veya işgücü kaybına yol açacak projelerde veya da mevcut çalıştıkları bir projede takviye destek olarak freelance uzmanlarla çalışabilmekteler. Bazı firmalar bir masa bir sandalyeden oluştuğu için direkt tüm işleri size gönderebilirler.

Start-a-Successful-Freelance-BusinessBurada dikkat etmeniz gereken şey olabildiğince iş anlaşmalarınızın tüm detaylarını açık ve net olarak konuşmak. Yüzde kaç alacaksınız ya da yüzde mi alacaksınız sabit ücret mi? Ödemeleri ne zaman alacaksınız? Bunların hepsini konuşup yazılı olarak anlaşmanız gerekiyor.

4. Ticari Rehber ve Fuar Kitapçıkları Edinin

Şehir şehir, sektör sektör ayrılmış onbinlerce firmanın tüm iletişim irtibat bilgilerinin yer aldığı ticari rehberler bilgisayar programı olarak bulunmakta, fiyatlarıda 70 TL – 150 TL arası uygun bir fiyatta. Boş zamanlarınızda müşteri avlamak için keyifli bir yöntemdir.

8 yıl önceydi 19 yaşlarımdayken ticaret rehberi programı almıştım. Yaşadığım şehirde web sitesi olmayan veya sitesi amatörce hazırlanmış firmaları tespit edip teklif içeren bir e-posta gönderir, aynı gün veya bir gün sonra telefonla arardım. Malum müşterilerin bilinçlisi var bilinçsizi var “o nedir lo” diyeni var ama size ticari gözlem olarak çok şey katacak bir çalışma yöntemidir.

Ticaret rehberi gibi fuar kitapçıklarınıda benzer bağlantılar kurmak için kullanabilirsiniz. Fuar kitapçıkları bir fuara katılan tüm firmaların, sektörel ve iletişim bilgilerinin yer aldığı kitapçıklardır. Örneğin; İnşaat firmalarına özel projeleriniz varsa inşaat fuarlarının kitapçıkları tam size göre olacaktır. Fiyatları uygundur fakat sadece organizatör firmada bulunur veya fuar zamanı satın alınabilir.

5. Google AdWords Kullanın

Hangi işi yapıyorsanız yapın Google AdWords kullanmanızı kesinlikle tavsiye ederim.  Burada dikkat etmeniz gereken şey AdWords’ü verimli kullanmak aksi takdirde dünyanın parasını da dökseniz bir verim alamazsınız. Diğer bir kriter anahtar kelimeleri doğru seçmeniz ve sosyal mühendislik tarafınızı biraz kullanmanız. 

stock-footage-time-lapse-brunette-home-freelance-business-consultant-working-against-the-clock-contract-deadline

6- SEO’yu Ciddiye Alın

Arama motoru iyileştirmesi (SEO) oldukça stratejik bir konu. Çok iyi bir SEO uzmanı değilseniz aramalarda ilk sayfada çıkmanız zor ama yinede gerekli iyileştirmeleri yapmalı ve biraz olsun backlink referansı edinmelisiniz. SEO’dan zerre anlamam diyorsanız bir SEO uzmanından hizmet almalısınız. Aramalarda ilk sayfada çıkarsanız ne mutlu ama çıkmasanızda sağlık olsun sonuç olarak SEO bulunabilirliğinizi artıran bir şey.

7- Sosyal Medyada Yerinizi Alın

Yapacağınız işe göre değişecektir sosyal medya platformları ama genel olarak Facebook, Twitter, Pinterest, LinkedIn, Google+ profillerinizi açın zaten varsa güzel bir profil oluşturun eksik bilgileri doldurun ve sosyal medyayı aktif ve verimli kullanmaya çalışın. Sosyal medyada ne kadar aktif ve etkiliyseniz o kadar varsınız, aksi halde kimse sesinizi duymaz.

Burada eklemek istediğim şey mesleğinize göre ekstra sosyal platformlarda kendinizi göstermeniz gerektiği. Örneğin; grafik tasarımcı ya da fotoğrafçıysanız deviantart gibi mesleğinize özgü sosyal platformlarda yer almalısınız.

8- Yaptığınız İşlere İmzanızı Atın

Yaptığınız her işe imzanızı atın. Web sitelerinin footer bölümünde sıkça görülen “Tasarım : Demir Bilek” gibi… Tabi bu imza daha estetik ve sade şekilde olmalı. Böylece yeni müşteri adaylarınız için bir ulaşım kanalı açmış, web siteniz için backlink edinmiş, referanslarınızı inceleyenler için “evet gerçekten o yapmış” demelerini sağlayarak güvenilir bir izlenim bırakmış olursunuz.

9- Sektörel Pazarlarda Ürünlerinizi Sergileyin

Yazılımcıysanız CodeCanyon, HotScript vb. gibi; tasarımcıysanız  ThemeForest, GraphicRiver gibi; fotoğrafçıysanız ShutterStock, iStockPhoto gibi platformlarda yerinizi almalısınız. Yaptığınız iş profesyonelse, sektör standartlarına uygunsa satışa sunduğunuz ürün sayısıyla doğru orantılı olarak tatlı paralar kazanabilirsiniz.

Businessman-with-new-creative-business-idea-web

10- Etkinliklere Katılın ve Yeni Bağlantılar Kurun

İşinizle, mesleğinizle, sektörünüzle ilgili veya ilgisizde olabilir olabildiğince fazla ektinliklere katılmaya çalışın özellikle kahve aralarında yeni insanlarla tanışıp yeni bağlantılar kurmaya çalışın.

11- Bilginizi Paylaşın ki Tanınabilirliğiniz Artsın

Web sitenize bağlı veya ayrı bir blog sayfası açın ve bildiklerinizi paylaşın. Makale yazın, video eğitim çekin… Blogla birlikte mesleki, sektörel yazıların paylaşıldığı web sitelerinde bilgilerinizi paylaşın. Makale yazın, video eğitimler hazırlayın sunun. Bu sizin kişisel reytinginizi yükseltecek, tanınırlığınızı artıracaktır.

12- Açık Kaynak Projelerde Yer Alın

Farklı programlama dilleri ile web, PC, mobil platformlarda çalışan yüzlerce açık kaynak projesi mevcut. Bu projeler arasından size uygun oluşumlarda yer almaya çalışın. Hiç olmadı çeviri ekiplerinde yer alın. Açık kaynak projelerde yer almak hem tecrübenize tecrübe katmak, açık kaynak samimiyetini tatmak, hem ülkenize katkı sağlamak hemde yeni bağlantılar kurmak için eşsiz oluşumlardır.

 

A’dan, Z’ye freelance çalışmanın altın kuralları…

images (5)

Eskiden “Ne iş yapıyorsun?” sorusuna yanıtı “Serbest meslek” olan adam ya tetikçi ya mafya ya da işsiz etiketi yerdi. Gel zaman git zaman, serbest meslek kelimesinin İngilizce karşılığı “freelance” çalışa kavramını sık sık duyulmaya başladı. Artık eski tekinsiz manasını yitirmiş, fiyakalı bir sözcük oluvermişti. İşten, ofis ortamından patron çemkirmesinden bunalan büyün çalışanların hayalini rahat evlerinde, pijamalarla yayıla yayıla iş yaparak, freelance çalışmak süslemeye başladı.

Peki freelance çalışmak tam olarak nasıl oluyor?

Tasarım, yazılım vb. hizmetleri geliştiren deneyimli kişiler, bağımsız olarak firmalara, kişilere, kurumlara işler yapıyorlar. Bu hizmetler evden verdiliği için şirket sigorta edeli ödemek zorunda olmadığı içi freelance eleman çalıştırarak kar edebiliyor. Freelance çalışanlar ise kendi belirledikleri saatler ve koşullar içinde, özgürlükleri kısıtlamadan daha verimli çalışarak para kazanıyorlar. Ellerine genelde maaşlı çalışanlardan daha fazla para geçse bile başta sigorta olmak üzere yol parası ve yemek parası gibi ofis hayatına özgü avantajlardan yoksun kalıyor.

Ülkemizde de, son yıllarda freelance çalışma yayınlaşmaya başladı. Genellikle Türkiye’de firmalar dışarıdan çalıtıracakları elemanları referansa göre seçiyor. Sektörde işini temiz, eksiksiz ve zamanında teslim eden isimler firmalar tarafından tercih edilen isimler arasına giriyor.

images (8)

Türkiye’de freelance işe başlamak için firmayla önce yüz yüze görüşmek gerekiyor. Lakin freelance çalışmaya başlamadan önce kendinizi iyi tanımanız ve bu sistemin size uyup uymadığına karar vermeniz lazım. İşte artıları, eksileri ve püf noktalarıyla freelance çalışma sisteminin büyün ayrıntıları.

Piyasada çevreniz kadar varsınız.

Eski iş arkadaşlarınız, okul arkadaşlarınız, hatta askerlik arkadaşlarınız. Hatta ailenizde önemli yerlere gelmiş, çevresi olan kişiler. Çevrenizdeki herkese iş gözüyle bakın. Aralarında size iş getirebilecek kaç kişi var? Şayet, freelance iş yapmak gibi bir niyetiniz varsa, kendinize ilk sormanız gereken soru bu. Zira her tip iş için gerekli olan bir çevre, freelance işler için elzem. Öncelikle, sizin sektörünüzde olmayan, kendi yağıyla kavrulan sessiz, sakin tipleri eleyin. Bu tip arkadaşların işinize yaramayacağı kesin. Özelike Facebook, Twitter gibi sosyal medya mecralarını iyi kullanan arkadaşlarınızı düşünün. Örneğin internet sitesi tasarlıyorsanız, Facebook listesi kalabalık veya twitter takipçisi yüksek sayıda olan bir ahbabıbıza kıyak yapın. Mesela ona kişisel sitesini ücretsiz hazırlayın. Takipçisi çok olduğu için, işinizi en iyi şekilde tanıtmış olursunuz. Üstelik o da size teşekkür etmek için etrafına tavsiye eder ve iş almanızı sağlar. Aile büyüklerini de hesaba katın. İşinize yaramaları içi ille de dayınızın milletvekili, amcanızın emniyet müdürü olmasına gerek yok. Pazarlamacılık gibi işlerle uğraşan veya kariyeri boyunca bol bol gezip, çok firma ve iş adamı tanıyan akrabalar size işe nerden başlamanız gerektiğini ve hangi firmalarla çalışabileceğinizi göstererek, yol haritası çizmeniz konusunda güvenilir bir kaynak olabilir.

Kendi kanatlarınızla uçacak seviyeye gelmek için bir kurumda çalışmak ve ofis tedristatından geçmek gerekli. Ayrıca ofis yaşamı sayesinde sadece işin inceliklerine hakim olmakla kalmayacak, sektördeki kişilerle tanışarak, çevre edineceksiniz.

Tecrübe her şeydir.

İş hayatınıza yeni başlıyorsanız freelance çalışmak sizin için çok riskli olabilir. Bu şekilde çalışmanın iki kutbu vardır. Birinci kutupta sektörde kendini kanıtlamış, çevresini edinmiş ve artık yeteneğini pazarlamak için bir şirket çaçtısına gereksinim duymayan kişiler vardır. Diğer kutup ise işverenin sigorta vb. ekstra masraf yapmak için yetersiz gördüğü “niteliksiz” elemanlar bulunur. İlk kutupta ve ilk kutupa yakın yer almak için mutlaka birikim sahibi olmanız gerekir. Bu başka deyişle emeğinizi ucuza satmak istemiyor ve istikrarlı para akışı sağlamak istiyorsanız, sektörde tecrübe sahibi olmanız şart.

images (7)Zira firmalara sizi öneren feranslarınız olsa bile, görüşmede işi kapmak için elinizde sağlam bir portföyünüz olmalı. Kendi kanalatınızla uçacak seviyeye gelmek içi bir kurumda çalışmak ve ofis tedrisatından geçmek gerekli. Ayrıca ofis yaşamı sayesinde sadece işin niteliklerine hakim olmakla kalmayacak, sektördeki kişilerle tanışarak, çevre edineceksiniz. Tabi freelance geleceğiniz olması için ofis yıllarınıza patronunuzdan mesai arkadaşlarınıza ve de özellikle müşterilerinize kadar kendinizi herkese sevdirmelisiniz. Unutmayın bu insanlar birkaç yıl sonra sizin kontağını hatta referansınız olacaklar.

Zaman yönetiminde mükemmelleşin.

Serbest çalışmanın en büyük getirisi olarak görülen şirket dışı çalışmak zamanla en büyük dezavantaja dönüşebilir. Her sabah 9′da iş başı yapmamak, yaratıcılığınızı perçinleyebilir. Lakin çalışma hınızı yavaşlatabilir. Üstelik serbest bir çalışan olarak ofis çalışanı gibi geç teslim edilen bir proje sadece yönetimİnizden azar yemenizle değil, işi tamamen kaybetmenizle sonuçlanabilir. “O halde bugün arkadaşımla buluşayım, yarın arayı kapatırım” , “bugün biraz keyif çatayım, yarın sabahtan başlarım gün ağarana kadar çalışırım” gibi bahanelerle, amatörlüğe kaçmadan çalışabilmeniz gerekiyor. Bunun için tıpkı mesaili çalışıyormuş gibi bir iş programı oluşturmanız gerekiyor. Bunun için de sanki mesaili bir işiniz varmışçasına bir hayat tarzı oluşturun. Belirli saatlerde işe başlamayı alışkanlık haline getirin. İşe başlamak ve bitirmek için belirli saatler seçin. Bu saatlere mutlaka uyun. Üstelik bu kez sorumluluk tamamen sizin üzerinizde olacağı için hata payınız hiç yok. Özellikle birden fazla firmanın işini idare ediyorsanız, büyük firmaları kayırmayın. Bütün firmaların işini aksatmadan, elinizden gelenin en iyi şekliyle tamamlayın. İşinize patron edasıyla, bütün profesyonelliğinizle sarılın.

Freelance çalışmanın 4 püf noktası

Freelance çalışmanız sizi bir nevi kendi işinizin sahibi yapıyor. Bir başka deyişle, fatura kesmeniz, vergi ödemeniz, anlaşmaya imza atmanız gerekiyor. Bu tip resmi ve mali konularda kendinize güvemiyorsanız mutlaka bir mali müşavir desteği alın. Hatta ilerleyen zamanlarda devreye avukatları da sokmanız gerekebilir. Lakin yine de bu tip konularda az da olsa bir miktar bilgi sahibi olmak işinize yaratacaktır.

Şirket içinde çalışıyor olmanız, size bir yere kadar hareket özgürlüğü sağlar. Sonuçta aranızda resmi bir iş akdi olan firma için ger zaman ulaşılabilir olmanız gerekir. Cep telefonunuz mutlaka mesai saatleri içinde açık olsun. Bütün aramalara yanıt verin. Size sorulan bütün sorulara ayrıntılı cevaplar verin. Böylece güvenilir adam olursunuz.

Müşteri firmalarla anlaşırken “ne iş olsa yaparım” mantığını bırakın. Elinizdeki know-how’a göre hareket edin. İşi bağlarken dürüst olun. Aksi tarkirde doğacak beklentileri karşılayamazsanız ve daha çok para alayım derken işten tamamen olursunuz. Ayrıca daha çok para kazanmak için çok iş almayın. Zira iş yetiştirememekle ünlenirseniz, lendi bindiğiniz dalı kesersiniz.

Müşteriler ile sürekli irtibatta olun. Haftada bir toplantı yapın. Elinizdeki işi olnardan gelecek yorumlarla şekillendirin. Zira sadece kendi bildiklerinizle ilerlerseniz, gelişmezsiniz. Diğer taraftan edineceğiniz bilgilerle her aldığınız işi yeni bir deneyim haline getirin.